Ondernemers: Scherp toezicht op inning auteursrechten aan

Het betalen van auteurs- en naburige rechten roept bij ondernemers steeds meer weerstand op. Tarieven stijgen, er komen steeds nieuwe partijen met nieuwe claims bij en vaak hebben ondernemers geen idee waarop de rekening die zij krijgen gebaseerd is. Daarom moet het wettelijk toezicht op de innende partijen worden aangescherpt. Dat schrijven VNO-NCW en MKB-Nederland in een brief aan minister Dekker (Rechtsbescherming).

Draagvlak brokkelt af
Ondernemers vinden het volstrekt normaal dat zij auteursrecht en naburig recht moeten betalen als zij gebruikmaken van creatieve werken, zoals muziek of beeld in hun bedrijf. Het draagvlak daarvoor brokkelt echter af, constateert directeur Leendert-Jan Visser van MKB-Nederland. "Het loopt uit de klauwen. Ondernemers dreigen rekeningen te krijgen van een toenemend aantal collectieve beheersorganisaties (CBO's). Voorwaarden en tarieven zijn ooit eenzijdig opgelegd vanuit de economische machtsposities die deze CBO's hebben. We krijgen daarbij veel klachten van ondernemers dat zij voor veel meer moeten betalen dan dat ze daadwerkelijk gebruiken."

Het door de CBO’s 'aangenomen gebruik' strookt vaak niet met de werkelijkheid. Een voorbeeld daarvan is de parttime kapper die in zijn eentje op 35 vierkante meter evenveel betaalt als zijn fulltime collega op 99 vierkante meter met meerdere werknemers en dus meer klanten die de muziek horen.

Toestemming tariefsverhogingen
VNO-NCW en MKB-Nederland willen dat minister Dekker het toezicht op de CBO's daarom aanscherpt. Zij vinden het dan ook een slecht idee dat het toezicht op tariefsverhogingen wordt geschrapt, zoals nu in de Wijziging van de Wet toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties auteurs- en naburige rechten wordt voorgesteld. "Voor eenzijdige tariefsverhogingen is nu nog eerst toestemming nodig van het College van Toezicht op de CBO's. Als dat vervalt, krijgen de CBO's vrij spel. Dat is een slechte zaak, omdat de machtsverhouding tussen de gebruikers en de CBO's toch al als onevenwichtig wordt ervaren. De totale rekening van ondernemers loopt steeds verder op, zeker omdat er ook steeds nieuwe partijen bijkomen", zegt Visser.

Positie gebruikers miskend
De ondernemingsorganisaties pleiten ook voor een wettelijke plicht voor de CBO's om individuele gebruikers te informeren over het gebruik en de achterliggende aannames bij het in rekening brengen van kosten. Daarbij willen zij dat gebruikers als belanghebbenden betrokken worden bij besluiten over tariefsverhogingen en de wettelijke mogelijkheid krijgen om daar bezwaar tegen te maken.

Visser: "De huidige wet miskent de positie van gebruikers volledig. Wel betalen maar totaal geen inspraak hebben. Ondernemers zijn overgeleverd aan de macht van de CBO’s."

CBO's
Ondernemers betalen voor muziekgebruik aan BUMA (auteursrecht) en SENA (naburig recht); voor beeldgebruik aan VIDEMA (tot 2018 volledige vrijwaring auteursrecht), nu komen daar LIRA en VEVAM bij en NORMA (voor naburig recht); voor het beperkt kopiëren van auteursrechtelijk beschermd werk, zowel op papier als digitaal, aan Stichting Reprorecht.

Bron: VNO-NCW